Las to nie tylko stare, wysokie drzewa
Spójrz w górę. Widzisz wysokie drzewa, które mogą mieć kilkadziesiąt, a czasem nawet ponad sto lat. Spójrz również pod nogi – między trawami i krzewami mogą rosnąć maleńkie siewki. Wszystkie te drzewa są częścią jednego lasu, choć dzieli je wiele lat. Oba są tak samo wartościowe. Jedno ma przeszłość i zasługi, drugie przyszłość i zadanie do spełnienia.
Taką różnorodność wieku drzew nazywamy strukturą wiekową drzewostanu. Zdrowy las nie składa się wyłącznie z drzew w zaawansowanym wieku. Obok starych okazów powinny pojawiać się młode drzewa, które w przyszłości zajmą ich miejsce.
Od małej siewki do starego drzewa
Życie drzewa zaczyna się od nasiona. Z czasem mała siewka staje się młodym drzewkiem, potem dojrzałym drzewem, a w końcu – starym okazem. Każdy etap ma znaczenie dla lasu. Człowiek może wkroczyć w ten proces, zebrać nasiona i wysiać je na specjalnie przygotowanym polu tzw. szkółce. Po 2 do 3 lat w przypadku gatunków liściastych lub już po roku w przypadku iglastych tak przygotowane sadzonki leśnicy wprowadzają do lasu.
Młode drzewa szybko rosną i tworzą przyszłe pokolenie lasu. Dojrzałe drzewa tworzą główną warstwę lasu i zapewniają schronienie oraz pokarm wielu organizmom. Stare i zamierające drzewa są natomiast niezwykle cenne dla przyrody – w ich pniach i konarach znajdują miejsce owady, grzyby, porosty, ptaki i nietoperze.
Czy stare drzewo jest zawsze „najlepsze”?
Nie ma jednego idealnego wieku drzewa. Każde pokolenie pełni w lesie inną funkcję.
Stare drzewo może wyglądać na chore, mieć dziuplę albo martwe konary, ale dla przyrody może być prawdziwym apartamentowcem. Z kolei niewielka siewka może wyglądać niepozornie, ale to właśnie ona może za kilkadziesiąt lat stać się jednym z najważniejszych drzew w tym miejscu.
A jak jest w lasach Szczecina?
Średnia wieku lasów miejskich Szczecina to około 90 lat, tymczasem dla całego kraju średnia to 62 lata. Nie znaczy to, że w naszych drzewostanach są same stare drzewa, można znaleźć w nich młode fragmenty lasu, dojrzałe drzewostany oraz stare drzewa będące już w fazie naturalnego regresu np. drzewostany sosnowe w wieku 175 lat.
Leśnicy obserwują, jak zmieniają się poszczególne fragmenty lasu i dbają o to, aby w przyszłości nie zabrakło kolejnych pokoleń drzew, najczęściej zastępując drzewa iglaste liściastymi. Czasami nowe drzewa pojawiają się dzięki sadzeniu, a czasami las odnawia się sam – poprzez samosiew.