DEKLARACJA DOSTĘPNOŚCI ZUK
Leśne skarby – ale tylko wtedy, gdy dobrze je znasz
Jesienią leśne runo zamienia się w prawdziwy świat kształtów, kolorów i zapachów. Grzyby pojawiają się zarówno wśród mchów i liści, jak i na pniach drzew czy martwym drewnie. Są bardzo ważną częścią lasu – rozkładają martwą materię, uczestniczą w obiegu składników pokarmowych, a wiele z nich współpracuje z drzewami (mikoryza), pomagając im pobierać wodę i składniki mineralne. W lasach Pomorza Zachodniego i północnej Polski spotkamy wiele gatunków, które można również wykorzystać w kuchni. Grzybobranie jest jednak bezpieczne tylko wtedy, gdy zbieramy wyłącznie grzyby, które rozpoznajemy bez najmniejszej wątpliwości.
Co można znaleźć w naszym lesie?
Do dobrze znanych i cenionych grzybów jadalnych należą m.in.:
• Borowik szlachetny (Boletus edulis) – popularny «prawdziwek» o brązowym kapeluszu i jasnym, masywnym trzonie. Zamiast blaszek ma pod kapeluszem rurki. • Podgrzybek brunatny (Imleria badia) – często spotykany w lasach sosnowych i mieszanych. Ma brązowy kapelusz i żółtawo-oliwkowe rurki. • Pieprznik jadalny (Cantharellus cibarius) – znany jako kurka. Ma złocistożółty kolor. Pod kapeluszem znajdują się charakterystyczne, nieregularne fałdki (listewki), a nie typowe cienkie blaszki. • Maślak zwyczajny (Suillus luteus) – ma brązowy, śluzowaty kapelusz oraz charakterystyczny pierścień na trzonie. Często rośnie w pobliżu sosen. • Koźlarz babka (Leccinum scabrum) – najczęściej związany z brzozami. Ma jasnobrązowy kapelusz i trzon pokryty drobnymi, ciemnymi łuseczkami. • Czubajka kania (Macrolepiota procera) – duży grzyb o charakterystycznym, łuskowatym kapeluszu z garbkiem na środku i trzonie z ruchomym pierścieńcem.
Uwaga – nie wystarczy „znać wygląd”
Największym zagrożeniem jest pomylenie grzyba jadalnego z podobnym gatunkiem trującym. Kolor, zapach ani smak nie są wiarygodnymi sposobami sprawdzania, czy grzyb jest bezpieczny. Nie działają również domowe „testy” z cebulą czy srebrną łyżeczką. Szczególną ostrożność należy zachować przy grzybach blaszkowych. Do najgroźniejszych gatunków należą: • Muchomor zielonawy / sromotnikowy (Amanita phalloides) – śmiertelnie trujący. Cechują go białe blaszki, pierścień na trzonie i wyraźna pochwa u jego nasady. • Muchomor jadowity (Amanita virosa) – również śmiertelnie trujący, całkowicie biały, z pierścieniem i pochwą u podstawy trzonu. • Muchomor plamisty (Amanita pantherina) – silnie trujący, zwykle z brązowym kapeluszem pokrytym białymi łatkami. Niebezpieczne pomyłki mogą dotyczyć również grzybów jadalnych: kurka może zostać pomylona z lisówką pomarańczową, a rydz z mleczajem wełnianką.
Zasada do zapamiętania
Nie jesteś pewien? Nie zbieraj! Początkującym grzybiarzom zaleca się korzystanie z aktualnego atlasu grzybów i zbieranie tylko dobrze rozpoznanych gatunków rurkowych. Grzyby najlepiej wkładać do przewiewnego koszyka wiklinowego, a nie do foliowej reklamówki. I jeszcze jedna ważna rzecz: grzyby nie jadalne również są potrzebne w środowisku nie wolno ich niszczyć. Nawet trujący muchomor jest ważną częścią leśnego ekosystemu. Rozejrzyj się, podziwiaj i fotografuj, a do koszyka wkładaj tylko to, czego jesteś absolutnie pewien.
Uwaga! W sezonie grzybobrania można bezpłatnie sprawdzić zebrane przez siebie grzyby w Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Szczecinie przy ulicy Wincentego Pola 6.
