Inżynierowie, którzy zmieniają las
Czy wiesz, że bobry potrafią zmienić wygląd całego fragmentu lasu? Te niepozorne, pracowite zwierzęta są prawdziwymi „inżynierami przyrody”. Ścinają drzewa, budują tamy i tworzą niewielkie rozlewiska. Dzięki temu powstają nowe miejsca życia dla ryb, żab, owadów, ptaków i wielu innych organizmów.
Bobry są związane przede wszystkim z wodą. Najchętniej wybierają brzegi rzek, strumieni, jezior i podmokłe tereny. W Szczecinie, mieście pełnym lasów, rzek i licznych terenów podmokłych, również można spotkać ślady ich działalności. Najbliżej w okolicach Doliny Siedmiu Młynów czy jeziora Głębokie. Charakterystyczne ogryzione pnie, ścięte drzewa czy niewielkie tamy świadczą o obecności bobrzej rodziny.
Po co bobrom tamy?
Tama pozwala bobrom zatrzymać wodę i podnieść jej poziom. Powstaje wtedy bezpieczniejsze miejsce do życia, a wejście do żeremia – domku bobrów – znajduje się pod wodą.
Na prowadzonej przez bobry działalności korzysta nie tylko sam bóbr. Rozlewisko jest jak mały naturalny zbiornik retencyjny – zatrzymuje wodę, spowalnia jej odpływ i tworzy wilgotne środowisko, w którym mogą rozwijać się liczne gatunki roślin i zwierząt. Należy jednak pamiętać, że woda zatrzymana przez bobra w jednym miejscu nie dotrze w drugie, jak ma to miejsce w dół biegu strumienia Osówki.
Drzewo na obiad?
Bobry są roślinożercami. Zjadają między innymi: pędy, liście, łyko drzew i ich gałązki. Szczególnie chętnie wykorzystują takie drzewa liściaste jak wierzby, topole czy osiki ze względu na ich miękkie drewno. Przy braku takich drzew w pobliżu bytowania, bóbr jest w stanie zadowolić się każdym gatunkiem drzewa, nawet tym najbardziej twardym grabem czy dębem poprzez klejące się żywicą świerki czy sosny.
Ich potężne siekacze rosną przez całe życie, dlatego muszą je regularnie ścierać. Ścięcie drzewa nie jest więc przypadkowym zachowaniem – jest częścią naturalnego stylu życia bobra.
Bóbr i człowiek
W lesie bobrza działalność jest najczęściej naturalnym elementem funkcjonowania ekosystemu. Czasami jednak może powodować problemy – na przykład podtopienia ścieżek, dróg lub zniszczenie nasadzeń drzew ozdobnych takich jak wierzby płaczące przy Stawie Wędkarskim. Dlatego miejsca, w których działalność bobrów koliduje z bezpieczeństwem lub infrastrukturą, wymagają odpowiedniego nadzoru i działań prowadzonych przez leśników. Zabezpieczenie pni drzew lub skierowaniem wniosku do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska (RDOŚ) o odłowienie i przeprowadzkę bobra w inne miejsce.
Spacerując w pobliżu bobrzych siedlisk, nie niszcz tam, żeremi ani innych śladów ich działalności. Nie próbuj też dokarmiać zwierząt. Bóbr jest objęty ścisłą ochroną gatunkową.
Jak rozpoznać bobrzą obecność?
Rozejrzyj się przy wodzie. Ogryzione pnie, charakterystyczne stożkowato ścięte drzewa, gałęzie ułożone w wodzie i małe tamy to prawdziwe „wizytówki” bobrów. Zobaczenie samego zwierzęcia należy do rzadkości – bobry są najbardziej aktywne o zmierzchu i nocą. Jednak jeśli znajdziesz świeżo ogryzione z kory drzewo, bóbr na pewno znajduję się w pobliżu.